Kankerbehandelingen, zoals chemotherapie, bestraling en chirurgie, kunnen een enorme tol eisen van het lichaam. Naast de fysieke belasting die deze behandelingen veroorzaken, krijgen veel patiënten te maken met langetermijnbijwerkingen zoals schade aan het hart en zenuwen, cognitieve problemen zoals ‘brain fog’ en vermoeidheid. Maar wat als we je zouden vertellen dat er iets eenvoudigs is dat kan helpen deze bijwerkingen te verlichten? Iets dat zowel je lichaam als geest ten goede kan komen? Het antwoord is beweging.
Onderzoek toont aan: beweging vermindert bijwerkingen van kankerbehandeling
De nieuwste en grootste review tot nu toe, gepubliceerd in het British Journal of Sports Medicine, biedt wetenschappelijk bewijs dat lichaamsbeweging de schadelijke effecten van kankerbehandelingen kan helpen verminderen. De bevindingen van dit grootschalige onderzoek, dat gegevens analyseerde van 485 studies, laten zien dat fysieke activiteit een belangrijke rol kan spelen in het herstel van patiënten.
Onderzoek wees uit dat beweging, in welke vorm dan ook, kan helpen bij het verminderen van verschillende bijwerkingen van kankerbehandeling:
- Hart- en zenuwbeschadiging: Chemotherapie kan het hart en de zenuwen beschadigen, maar regelmatige lichaamsbeweging kan deze schade mogelijk verminderen.
- Cognitieve stoornissen en brain fog: Veel kankerpatiënten ervaren geheugenproblemen en concentratiestoornissen, ook wel ‘brain fog’ genoemd. Beweging kan de hersenfunctie mogelijk verbeteren en helpen deze symptomen te verlichten.
- Vermoeidheid en ademhalingsproblemen: Lichaamsbeweging kan helpen bij het verlichten van kortademigheid en extreme vermoeidheid, die veel voorkomen na zware behandelingen.
- Lichamelijke veranderingen: Beweging kan helpen de lichaamssamenstelling te verbeteren, het insuline- en bloedsuikerniveau te reguleren en ontstekingsmarkers in het lichaam te verlagen.
Daarnaast toont het onderzoek aan dat lichaamsbeweging ook de psychologische gezondheid van patiënten kan bevorderen. Het kan bijdragen aan een verbeterde stemming, vermindering van angst en depressie, en een verbeterde kwaliteit van leven. Het helpt mensen niet alleen fysiek, maar ook mentaal, en biedt de broodnodige sociale interactie en een gevoel van controle over hun eigen herstel.
Welke vormen van beweging zijn effectief?
Het onderzoek liet zien dat verschillende soorten lichaamsbeweging gunstig kunnen zijn, afhankelijk van de behoeften en voorkeuren van de patiënt. Enkele van de meest effectieve vormen zijn:
- Aerobe oefeningen: Dit kan wandelen, fietsen of zwemmen zijn. Aerobe activiteiten verbeteren de cardiovasculaire gezondheid en helpen bij het verbeteren van de algehele conditie.
- Krachttraining: Gewichtheffen of weerstandsoefeningen kunnen de spiermassa behouden of herstellen, wat cruciaal is voor het behoud van de mobiliteit en het fysieke welzijn.
- Yoga en tai chi: Deze vormen van beweging richten zich niet alleen op fysieke kracht, maar ook op flexibiliteit en mentale ontspanning. Ze kunnen helpen stress te verlichten en het algehele gevoel van welzijn te bevorderen.
- Hoge-intensiteit intervaltraining (HIIT): Voor sommige patiënten kan een korte, intensieve training de fysieke fitheid verbeteren zonder lange trainingssessies. Dit is een uitstekende optie voor mensen die sneller vermoeid zijn maar toch voordeel willen halen uit intensievere oefeningen.
Waarom is het belangrijk om beweging op te nemen in kankerbehandelingsprotocollen?
De bevindingen van dit onderzoek benadrukken het belang van lichaamsbeweging als een mogelijk waardevol onderdeel van kankerbehandeling en herstel. De wetenschappers achter de studie wijzen erop dat de voordelen van beweging verder gaan dan alleen het verlichten van fysieke bijwerkingen. Het kan ook helpen om de duur van het ziekenhuisverblijf te verkorten, de kans op complicaties na operaties te verminderen en mogelijk zelfs de kans op langdurige gezondheidsproblemen te verkleinen. Voor veel kankerpatiënten kan het herstelproces door regelmatige lichaamsbeweging mogelijk minder ingrijpend zijn, zowel lichamelijk als geestelijk.
Hoe begin je met bewegen tijdens of na kankerbehandeling?
Als je momenteel kankerbehandelingen ondergaat of hebt ondergaan, kan het idee om te beginnen met bewegen overweldigend aanvoelen. Maar het is belangrijk om te onthouden dat elke stap, hoe klein ook, een stap in de goede richting is.
Enkele tips om te starten:
- Overleg met je zorgteam: Vraag altijd je arts of behandelend team om advies over welke vormen van beweging voor jou geschikt zijn. Ze kunnen helpen bij het ontwikkelen van een persoonlijk plan dat rekening houdt met jouw gezondheid en herstelbehoeften.
- Begin langzaam: Start met korte wandelingen of lichte rek- en strekoefeningen en verhoog geleidelijk de intensiteit naarmate je sterker wordt.
- Luister naar je lichaam: Het is belangrijk om de signalen van je lichaam serieus te nemen. Forceer jezelf niet om meer te doen dan je aankunt.
- Kies activiteiten die je leuk vindt: Beweging moet geen verplichting zijn. Kies iets dat je plezierig vindt, of het nu gaat om yoga, wandelen, fietsen of dansen.
Conclusie: beweging is krachtig
Beweging is een krachtig hulpmiddel dat mogelijk kan helpen bij de strijd tegen de bijwerkingen van kankerbehandelingen. Het biedt niet alleen fysieke voordelen, maar speelt ook een belangrijke rol in het bevorderen van de geestelijke gezondheid en de kwaliteit van leven. Dit onderzoek ondersteunt de gedachte dat lichaamsbeweging een waardevol onderdeel zou kunnen zijn van elke kankerbehandeling, en biedt patiënten de kans om op hun eigen tempo en op hun eigen manier te herstellen.
Lees meer over dit baanbrekende onderzoek en de bevindingen in The Guardian via deze link. Onthoud: elke beweging, hoe klein ook, kan bijdragen aan een sterker, gezonder herstel.