Kun je je ellebogen of knieën verder overstrekken dan de meeste mensen? Ben je altijd “heel flexibel” geweest? Dan zou je hypermobiel kunnen zijn. Hoewel flexibiliteit vaak als een voordeel wordt gezien, kan hypermobiliteit in sommige gevallen leiden tot een complex klachtenbeeld: het hypermobiliteitssyndroom (HMS).
Wat is hypermobiliteit?
Hypermobiliteit betekent dat gewrichten meer bewegingsvrijheid hebben dan normaal. Dat kan aangeboren zijn en hoeft op zich geen probleem te vormen. Bij sommige mensen leidt het echter tot klachten zoals:
- Chronische spier- en gewrichtspijn
- Snel vermoeide spieren
- Nek- en rugklachten
- Spijsverteringsproblemen
- Overgevoeligheid voor prikkels (licht, geluid)
- Stress, onrust of angstgevoelens
Vaak is pijn slechts één onderdeel van een veel breder geheel.
Waarom zijn hypermobiele patiënten zo uitdagend?
Bij mensen met hypermobiliteit zien we vaak dat mobiliteit en stabiliteit uit balans zijn. Het lichaam heeft beide nodig om efficiënt te functioneren. Te weinig mobiliteit geeft stijfheid, maar te weinig stabiliteit dwingt spieren en het zenuwstelsel om continu te compenseren.
Bij hypermobiele personen is er meestal overmatige beweeglijkheid in meerdere regio’s tegelijk, zoals de nek, schouders, heupen of knieën. Het lichaam probeert dit instinctief te corrigeren door elders extra stabiliteit te creëren. Dat gebeurt vaak ter hoogte van de ribben en de borstwervelkolom.
Het gevolg?
Een relatief stijve mid-back en ribbenkast, terwijl de rest van het lichaam juist extreem soepel is.
De rol van het zenuwstelsel
Hier komt het zenuwstelsel in beeld. Ter hoogte van de borstwervelkolom bevindt zich een belangrijk deel van het sympathisch zenuwstelsel — het deel dat betrokken is bij stress, alertheid en actie (het bekende fight-or-flight-systeem).
Wanneer dit gebied langdurig stijf en gespannen blijft, kan dat leiden tot een verhoogde sympathische activiteit. Met andere woorden: het zenuwstelsel blijft te veel “aan” staan. Dit kan verklaren waarom mensen met HMS niet alleen pijn ervaren, maar ook klachten zoals:
- Moeite met ontspannen
- Prikkelbare darmen
- Slaapproblemen
- Verhoogde stressgevoeligheid
Het parasympathisch zenuwstelsel (rust en herstel) krijgt simpelweg te weinig ruimte.
Behandeling: breder dan alleen het gewricht
Bij hypermobiliteit volstaat het zelden om enkel te focussen op het pijnlijke gewricht of op “losmaken”. Integendeel: te veel mobilisatie kan de klachten soms verergeren.
Een effectieve aanpak richt zich op:
- Het normaliseren van prikkels naar het zenuwstelsel
- Het verbeteren van stabiliteit en proprioceptie
- Het herstellen van bewegingsbalans tussen verschillende lichaamsregio’s
- Aandacht voor ademhaling, stress en herstel
Binnen de chiropractische zorg betekent dit dat er niet alleen lokaal gewerkt wordt, maar ook neurologisch en functioneel wordt gekeken: wat heeft dit lichaam nodig om zich veilig en stabiel te voelen?
Tot slot
Hypermobiliteit is geen diagnose die je “even” stelt of behandelt. Het vraagt nuance, geduld en een bredere kijk op het lichaam en het zenuwstelsel. Wanneer die puzzelstukken op hun plaats vallen, zien we vaak dat klachten verminderen en het lichaam beter leert omgaan met zijn eigen flexibiliteit.