Uitstralingspijn

Uitstralingspijn is pijn die niet alleen gevoeld wordt op de plaats waar het probleem zich bevindt, maar ook verderop in het lichaam. Zo kan een probleem ter hoogte van de nek pijn veroorzaken die doorloopt naar de schouder, arm of hand. Vanuit de onderrug kan pijn uitstralen naar de bil, het been of de voet.

Uitstralingspijn betekent niet automatisch dat er een zenuw beschadigd of “gekneld” is. Er bestaan verschillende mechanismen die pijn naar een ander lichaamsgebied kunnen laten uitstralen.

Waar kan uitstralingspijn vandaan komen?

Pijn wordt opgewekt door het zenuwstelsel, maar de plaats waar u de pijn voelt, vertelt niet altijd exact waar de oorzaak ligt. Het lichaam verwerkt signalen uit verschillende structuren en kan pijn soms op een andere plaats projecteren.

Een belangrijk onderscheid is dat tussen:

• Gerefereerde pijn: pijn die vanuit een bepaalde structuur naar een ander gebied wordt gevoeld, zonder dat een zenuw zelf beschadigd hoeft te zijn.
• Zenuwpijn: pijn die ontstaat door irritatie, beschadiging of ontregeling van een zenuw.
• Radiculaire pijn: pijn die afkomstig is van een zenuwwortel, bijvoorbeeld ter hoogte van de wervelkolom.
• Radiculopathie: wanneer een zenuwwortel niet alleen pijn veroorzaakt, maar ook neurologische verschijnselen zoals gevoelsverlies, krachtsverlies of veranderingen van reflexen.

Meer achtergrond over de werking van het zenuwstelsel en mogelijke zenuwstoornissen vindt u in onze wiki over zenuwen en zenuwstoornissen.

Uitstralingspijn vanuit de nek

Een probleem in de nek kan bijvoorbeeld pijn veroorzaken ter hoogte van:

• de nek en bovenrug
• het schouderblad
• de schouder
• de bovenarm
• de onderarm
• de hand of vingers

De verdeling van de klachten kan aanwijzingen geven over welke structuren mogelijk betrokken zijn. Wanneer er ook tintelingen, voosheid, elektrische sensaties of krachtsverlies aanwezig zijn, wordt het belangrijker om de functie van de zenuwen te beoordelen.

Lees ook onze pagina’s over tintelingen in de handen en voeten, voosheid van de ledematen en zinderingen.

Uitstralingspijn vanuit de onderrug

Ook vanuit de lage rug kan pijn uitstralen naar de bil, het bovenbeen, de kuit of de voet.

Een bekend voorbeeld is ischiasachtige pijn. Daarbij kan de pijn een relatief duidelijk traject door het been volgen. Wanneer een zenuwwortel in de onderrug betrokken is, kunnen daarnaast tintelingen, gevoelsveranderingen of krachtsverlies optreden.

Dit wordt soms eenvoudig omschreven als een “geknelde zenuw”. Die term is echter niet altijd correct: een zenuw kan ook geïrriteerd raken zonder dat er sprake is van een duidelijke mechanische inklemming.

Meer informatie hierover vindt u bij geknelde zenuw en radiculopathie.

Hoe voelt uitstralingspijn?

De manier waarop de pijn wordt ervaren kan sterk verschillen. Mensen beschrijven bijvoorbeeld:

• een zeurende pijn die zich verspreidt
• een stekende of schietende pijn
• een brandend gevoel
• elektrische schokken
• een gevoel alsof de pijn “door de arm of het been loopt”
• tintelingen
• zinderingen of een prikkelend gevoel
• naaldprikken
• een verminderd of doof gevoel

Voor meer informatie over specifieke zenuwsensaties kunt u ook onze pagina’s over neuralgieën en naaldprikken bekijken.

Is uitstralingspijn altijd afkomstig van een zenuw?

Nee.

Dit is een belangrijk onderscheid. Niet iedere pijn die van de ene naar de andere plaats trekt, is zenuwpijn.

Bij gerefereerde pijn kan bijvoorbeeld een gewricht, spier of ander weefsel pijn veroorzaken die op een andere plaats wordt ervaren. De pijn hoeft daarbij geen typisch zenuwverloop te volgen en er zijn meestal geen duidelijke neurologische uitvalsverschijnselen.

Bij zenuwpijn zijn de klachten vaak anders van karakter. Brandende pijn, elektrische schokken, tintelingen, naaldprikken of gevoelsverlies kunnen wijzen op betrokkenheid van het zenuwstelsel.

Bij radiculopathie kunnen naast pijn ook objectieve neurologische veranderingen aanwezig zijn, zoals spierzwakte, gevoelsverlies of veranderde reflexen.

Daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar waar iemand pijn heeft, maar ook naar het patroon, de provocerende factoren en de neurologische functie.

Onderzoek bij uitstralingspijn

Bij een onderzoek kijken we onder andere naar:

• de exacte locatie en verspreiding van de pijn
• het verloop van de klachten
• bewegingen die de klachten uitlokken of verminderen
• spierkracht
• gevoel
• reflexen
• bewegingsvrijheid
• spier- en gewrichtsfunctie
• mogelijke betrokkenheid van perifere zenuwen of zenuwwortels

Wanneer er aanwijzingen zijn voor neurologische uitval of een andere onderliggende aandoening, kan verder medisch onderzoek of beeldvorming aangewezen zijn.

Wanneer is verder onderzoek belangrijk?

Uitstralingspijn is vaak goed te onderzoeken en hoeft op zichzelf geen reden tot ongerustheid te zijn. Toch zijn er situaties waarin medische beoordeling belangrijk is.

Neem bijvoorbeeld contact op met een arts bij duidelijk of toenemend krachtsverlies, uitgebreide gevoelsuitval, problemen met lopen of coördinatie, of wanneer uitstralingspijn gepaard gaat met ernstige algemene klachten.

Bij acute problemen met het controleren van blaas of darmen, gevoelloosheid rond het zitvlak of de geslachtsdelen, of snel toenemende krachtsuitval is spoedbeoordeling aangewezen.

Samengevat

Uitstralingspijn betekent dat pijn buiten het oorspronkelijke pijngebied wordt ervaren. De oorzaak kan onder andere liggen bij spieren, gewrichten, andere weefsels, een zenuw of een zenuwwortel.

Het onderscheid tussen gerefereerde pijn, zenuwpijn en radiculopathie is belangrijk omdat de aanpak en noodzakelijke onderzoeken kunnen verschillen.

Een uitstralende pijn betekent dus niet automatisch dat er sprake is van een “geknelde zenuw”. Het volledige klachtenpatroon en een gericht neurologisch en musculoskeletaal onderzoek helpen om beter te bepalen welke structuren mogelijk betrokken zijn.

Chiropraxie kan in vele gevallen goede resultaten geven bij uitstralingspijnen