Stenose

 

Wat is stenose?

Stenose betekent letterlijk “vernauwing”. In de wervelkolom gaat het om een vernauwing van het kanaal waar het ruggenmerg en de zenuwen doorheen lopen.

Door deze vernauwing kunnen zenuwen minder ruimte krijgen, wat klachten kan veroorzaken zoals pijn, tintelingen, krachtverlies of een zwaar gevoel in de ledematen.

Kanaalstenose cervicaal (nek)

Bij een cervicale stenose zit de vernauwing in de nek.

Cervicale spinale stenose

Mogelijke klachten:

Belangrijk om te weten:

Omdat hier het ruggenmerg zelf loopt, kunnen klachten ernstiger zijn dan in de onderrug. Tijdige evaluatie is dus belangrijk.

Kanaalstenose lumbaal (onderrug)

Lumbale stenose

Bij een lumbale stenose zit de vernauwing in de onderrug. Dit is de meest voorkomende vorm.

De klachten situeren zich typisch in de benen en worden vaak erger bij wandelen of rechtstaan.

We maken hier een belangrijk onderscheid op basis van het onderliggende mechanisme:

Neurogene claudicatio (zenuwgerelateerd)

Dit is de meest voorkomende vorm.

Klachten:

  • Pijn, tintelingen of een zwaar gevoel in de benen
  • Verergering bij wandelen of rechtstaan
  • Verbetering bij vooroverbuigen (bv. leunen op een winkelkar)
  • Vaak kunnen patiënten beter fietsen dan wandelen

Mechanisme:

De zenuwen komen in de verdrukking door de vernauwing, vooral bij het strekken van de rug.

Veneuze component

Hier speelt een probleem met de afvoer van bloed (aders).

Klachten:

  • Zwaar, drukkend gevoel in de benen
  • Sneller vermoeide benen
  • Soms zwelling
  • Klachten bouwen geleidelijk op

Mechanisme:

Door de vernauwing wordt de veneuze terugstroom bemoeilijkt, wat leidt tot opstapeling van bloed en druk.

Arteriële component

Hier is er sprake van een probleem met de aanvoer van bloed (slagaders).

Klachten:

  • Krampachtige pijn in de benen bij inspanning
  • Snelle verbetering bij stilstaan
  • Koude voeten of bleke huid mogelijk

Mechanisme:

Onvoldoende bloedtoevoer naar de spieren tijdens inspanning.

👉 Belangrijk: deze vorm is niet puur wervelkolom-gerelateerd, maar moet onderscheiden worden van neurogene claudicatio.

Samenvatting

  • Stenose = vernauwing van het wervelkanaal
  • Cervicaal = nek → vaak neurologisch gevoeliger
  • Lumbaal = onderrug → vooral klachten in de benen
  • Binnen lumbaal:
    • Neurogeen → zenuwdruk (meest voorkomend)
    • Veneus → probleem met afvoer
    • Arterieel → probleem met aanvoer

Wat kan je doen?

Een correcte diagnose is essentieel. Afhankelijk van het type stenose kan een aanpak bestaan uit:

  • Gerichte beweging en oefentherapie
  • Houdingsadvies
  • Manuele behandeling
  • Leefstijloptimalisatie (beweging, voeding, inflammatie)